| Εθελοντική αιμοδοσία |  |
| Μια ανιδιοτελής προσφορά ζωής προς τον συνάνθρωπό μας.. |
| Γιατί πρέπει να δίνουμε τακτικά λίγο από το αίμα μας; |
| Απλά για να σώσουμε ζωές. Το ασφαλές αίμα σώζει ζωές. Χιλιάδες άνθρωποι θα πέθαιναν κάθε μέρα, αν κάποιοι άλλοι δεν δώριζαν το αίμα τους. Πολλοί άνθρωποι γνωρίζουν κάποιους που μπορεί να πέθαιναν, αν κάποιο άλλο άτομο δεν τους είχε δώσει το δώρο της ζωής- το ασφαλές αίμα. Οι περισσότερες μεταγγίσεις αίματος γίνονται σε: |
 |
γυναίκες, με στόχο την αντιμετώπιση της αιμορραγίας, που αποτελεί επιπλοκή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης |
|
παιδιά με σοβαρή μορφή αναιμίας |
|
θύματα ατυχημάτων |
|
καρκινοπαθείς και ασθενείς που έχουν υποστεί εγχείρηση |
| Παγκοσμίως, κάθε χρόνο πεθαίνουν περίπου 600.000 γυναίκες από αίτια που σχετίζονται με την εγκυμοσύνη. Περίπου 25% αυτών των θανάτων, που σχετίζονται με την εγκυμοσύνη, συνδέονται με την απώλεια αίματος. Πολλές απ' αυτές τις ζωές θα μπορούσαν να έχουν σωθεί, αν ήταν διαθέσιμο αρκετό ασφαλές αίμα. |
| Τι είναι η αιμοδοσία; |
| Το αίμα είναι ένας ιστός σε ρευστή κατάσταση που χρησιμεύει για τη μεταφορά οξυγόνου, ουσιών, βιταμινών και όπλων για την άμυνα κατά των μικροβίων μεταξύ των διαφόρων οργάνων του σώματος. Αιμοδοσία είναι η οργάνωση που ασχολείται με τη λήψη, επεξεργασία, συντήρηση και διάθεση του αίματος και των παραγώγων του. |
| Ποιοι μπορούν να δώσουν αίμα; |
| Άνθρωποι που μπορούν να κάνουν δωρεά αίματος είναι εκείνοι των οποίων η υγεία βρίσκεται σε καλή κατάσταση και εκείνοι που δεν πάσχουν από κάποια ασθένεια, η οποία θα μπορούσε να μεταδοθεί μέσω του αίματός τους. Η ηλικία στην οποία οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να δίνουν αίμα ποικίλλει από χώρα σε χώρα, αλλά συνήθως κυμαίνεται ανάμεσα στα 17 και 65 χρόνια. Εφ' όσον τα κριτήρια για το ασφαλές αίμα εκπληρώνονται, πολλά ιατρικά κέντρα δέχονται δωρεά αίματος από ανθρώπους που βρίσκονται στην ηλικία των 16 και επιπλέον επεκτείνουν το ανώτατο όριο ηλικίας μετά τα 65. |
| Ποιοι ΔΕΝ μπορούν να δώσουν αίμα; |
| Αυτοί που υπάρχει το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί πρόβλημα στην υγεία τους.
Το πρώτο μέλημα της υπηρεσίας αιμοδοσίας είναι να διασφαλίσουν στον δότη ότι δεν θα υπάρξει πρόβλημα με την υγεία του αν δώσει αίμα. Γι΄ αυτό γίνονται πρώτα κάποιες ερωτήσεις και κάποιες τυπικές εξετάσεις όπως η μέτρηση της αρτηριακής πίεσης και του αιματοκρίτη. Δεν θα πρέπει να δώσουν αίμα όσοι: |
|
αισθάνονται αδιάθετοι |
|
Γυναίκες που είναι έγκυες ή ήταν τον τελευταίο χρόνο. |
|
Όποιος βρίσκετε αντιμέτωπος με διάφορες νοσογόνες καταστάσεις, όπως καρδιακές παθήσεις, υψηλή ή χαμηλή πίεση, διαβήτη, επιληψία. |
|
Αν παίρνετε συγκεκριμένα φάρμακα. |
|
Αν έχετε ή ενδέχεται να έχετε προσβληθεί από κάποιο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, όπως από τον ιό ανοσολογικής ανεπάρκειας του ανθρώπου ( HIV ) ή από σύφιλη, το οποίο μπορεί να περάσει στον ασθενή μέσω του αίματός σας. |
|
ο τρόπος ζωής σας σας θέτει σε κίνδυνο να μολυνθείτε από κάποιο ιό, ο οποίος μπορεί να μεταδοθεί μέσω του αίματός σας: για παράδειγμα, αν έχετε περισσότερους του ενός ερωτικούς συντρόφους ή αν έχετε ερωτικές επαφές με πόρνες. |
|
Αν έχετε κάνει ποτέ ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών. |
|
Αν στο πρόσφατο παρελθόν κάνατε τατουάζ σκαριφισμό ή τρύπημα αυτιών. |
|
Αν έχετε σεξουαλικές σχέσεις με τις παραπάνω κατηγορίες. |
| Τι θα πάθω αν δώσω αίμα; |
| Απολύτως τίποτε. Δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος να προσβληθείτε από κάποια ασθένεια, όπως από τον HIV , την ηπατίτιδα Β ή Γ, μέσω της αιμοδοσίας, αν χρησιμοποιείται νέος, αποστειρωμένος και διαθέσιμος εξοπλισμός σε κάθε αιμοδοσία. Θυμηθείτε ότι θα πρέπει να δεχθείτε να γίνετε δότες αίματος, μόνο σε περίπτωση που είστε υγιείς και σε καλή κατάσταση. Η υγεία και ην ευεξία σας είναι σημαντικές για την υπηρεσία μετάγγισης αίματος. Η αιμοδοσία είναι πολύ ασφαλής διαδικασία και λίγοι δότες έχουν κάποια ενόχληση ή προβλήματα κατά τη διάρκεια της αιμοδοσίας ή μετά απ' αυτήν. |
| Τι θα συμβεί όταν δώσω αίμα; |
| Ανεξάρτητα από το αν είναι η πρώτη φορά που δίνετε αίμα ή από το αν είστε τακτικός δότης, η υπηρεσία μετάγγισης αίματος πρέπει να βεβαιωθεί ότι δε θα πάθετε κανένα κακό, αν δώσετε αίμα. Πρέπει, επίσης, να ελέγξει αν το αίμα σας θα είναι ασφαλές για το άτομο στο οποίο θα γίνει η μετάγγιση. Έτσι, πριν δώσετε αίμα, θα απαντήσετε σε κάποιες ερωτήσεις για το ιατρικό ιστορικό σας, την τωρινή σας υγεία και τον τρόπο ζωής σας. Μπορεί, επίσης, να σας ρωτήσουν αν έχετε κάνει κάποιο πρόσφατο ταξίδι· για παράδειγμα, αν ζείτε σε περιοχή, όπου δεν αναπτύσσεται η ελονοσία, θα ερωτηθείτε αν έχετε επισκεφθεί πρόσφατα κάποια τροπική χώρα. Αυτές οι ερωτήσεις θα σας γίνουν μόνο για να διασφαλιστεί η δική σας υγεία και η υγεία του ανθρώπου που θα λάβει το αίμα σας. Οποιαδήποτε προσωπική πληροφορία σάς ζητηθεί να δώσετε να κρατηθεί απόρρητη και δε θα χρησιμοποιηθεί για οποιοδήποτε άλλο σκοπό. Θα σας πουν αν έχετε το δικαίωμα να δώσετε αίμα, και αν δεν το' χετε, αν θα είστε ικανός στο μέλλον να να κάνετε δωρεά αίματος. Αν είναι απαραίτητο, μπορεί να παραπεμφθείτε σε ένα κέντρο υγείας ή σε ένα συμβουλευτικό τμήμα για περαιτέρω συμβουλές και φροντίδα. Θα υποβληθείτε, επίσης, σε μια σύντομη ιατρική εξέταση, για να ελεγχθεί ο σφυγμός σας, η πίεσή σας και το βάρος σας. Θα σας πάρουν μια σταγόνα αίματος από την άκρη του δακτύλου σας, για να επιβεβαιώσουν ότι η αιμοδοσία δε θα σας προκαλέσει αναιμία. Η υγεία σας είναι σημαντική για την υπηρεσία μετάγγισης αίματος και δε θα σας πάρουν αίμα, αν δεν μπορείτε να κάνετε αιμοδοσία με ασφάλεια εκείνη την ημέρα. Η αιμοδοσία είναι απλή διαδικασία. Θα σας κάνουν να νιώσετε όσο το δυνατό πιό άνετα, συνήθως σε μια ειδική καρέκλα ή σε ένα κρέβατι. Θα σας καθαρίσουν την εσωτερική περιοχή του αγκώνα σας με ένα αντισηπτικό διάλυμα, προτού έναν εργαζόμενος, με εκπαίδευση στο χώρο της υγείας, ενθέσει στη φλέβα σας μια αποστειρωμένη βελόνα, η οποία θα είναι συνδεδεμένη με μια ειδική σακούλα αίματος. Συνήθως χρειάζονται περίπου 10 λεπτά για να δώσετε μια μονάδα αίματος. Αφού ξεκουραστείτε για 10 ή 15 λεπτά και πάρετε ένα αναψυκτικό, θα είστε ικανοί/-ες να επιστρέψετε στις κανονικές σας δραστηριότητες, αν και θα πρέπει να αποφύγετε τις κοπιαστικές εργασίες για το υπόλοιπο της μέρας. Θα πρέπει να πιείτε πολλά υγρά για τις επόμενες 24 ώρες. Περιστασιακά, κάποιοι άνθρωποι μπορεί να λιποθυμήσουν μετά την αιμοδοσία. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, πρέπει να ξεκουραστείτε για αρκετή ώρα, πριν επιστέψετε στην κανονική καθημερινή σας ζωή. Αν ασχολείστε με κάτι που μπορεί να διακινδυνεύσει τη δική σας ζωή ή τη ζωή των άλλων, πρέπει να σκεφτείτε σοβαρά να μην επιστρέψετε στη δουλειά σας εκείνη την ημέρα. |
| Πόσο αίμα θα μου πάρουν; |
| Στις περισσότερες χώρες, ο όγκος που λαμβάνεται είναι 450 χιλιοστόλιτρα, δηλ. λιγότερο από 10% της συνολικής ποσότητας του αίματός σας (ένας μέσος ενήλικας έχει 4,5 με 5,5 λίτρα αίμα). Σε κάποιες χώρες, λαμβάνονται 250 χιλιοστόλιτρα αίματος. Το σώμα σας θα αντικαταστήσει το χαμένο υγρό σε περίπου 36 ώρες και ο συνολικός αριθμός ερυθρών αιμοσφαιρίων θα επιστρέψει στα φυσιολογικά επίπεδα μέσα σε 21 ημέρες. |
| Ποιο το δικό μου όφελος όταν δίνω αίμα; |
| Η αιμοδοσία δεν σώζει μόνο τις ζωές των συνανθρώπων μας αλλά και τις δικές μας, ιδιαιτέρως αν ανήκουμε στο λεγόμενο "ισχυρό φύλο". Οι άνδρες που προσφέρουν το αίμα τους τουλάχιστον τρεις φορές το χρόνο, μειώνουν κατά 50% τις πιθανότητες να προσβληθούν από καρδιακή πάθηση, ενώ παράλληλα μειώνουν κατά 40% και το ενδεχόμενο να προσβληθούν από καρκίνο, σύμφωνα με πορίσματα νέως ερευνών που έγιναν σε ΗΠΑ (Πανεπιστήμιο του Κάνσας), Φιλανδία (Πανεπιστήμιο του Κουόπιο και Αυστραλία. Οι νέες έρευνες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ίσως τελικά να μην ευθύνεται η χοληστερίνη για την πλειοψηφία των καρδιακών παθήσεων αλλά το υψηλό ποσοστό σιδήρου που υπάρχει στο αίμα. Εκπρόσωπος της Τράπεζας Αίματος του Ερυθρού Σταυρού της Βικτώρια δήλωσε ότι τα νέα πορίσματα είναι "συναρπαστικά". Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κάνσας πιστεύουν ότι οι άνδρες με το να προσφέρουν αίμα μειώνουν τις πιθανότητες να πεθάνουν από καρδιακή πάθηση, καρκίνο και άλλες ασθένειες. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, οι νεαρές γυναίκες έχουν κατά κανόνα υψηλά ποσοστά χοληστερίνης στο αίμα τους αλλά δεν κινδυνεύουν γιατί χάνουν σημαντικά ποσά σιδήρου που κατ' αυτούς είναι η βασική αιτία του κακού λόγω της εμμηνόρροιάς τους. |
| Ποια tests γίνονται στο αίμα που θα μου πάρουν πριν το δώσουν σε άλλον; |
| Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας ( World Health Organisation - WHO ) συνιστά να εξετάζεται όλο το αίμα, που δωρίζεται, για τις παρακάτω ασθένειες, που μπορεί να μεταδοθούν μέσω της μετάγγισης αίματος: |
|
HIV |
|
Ηπατίτιδα Β |
|
Σύφιλη |
| Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας ( WHO ) επίσης συστήνει ότι, όπου αυτό είναι κατάλληλο και δυνατό, το αίμα, που δωρίζεται, πρέπει να ελέγχεται και για άλλες ασθένειες, συμπεριλαμβανομένων των εξής: |
|
Ηπατίτιδα C |
|
Νόσος Chagas |
|
Ελονοσία |
| Σε κάποιες χώρες, ιδιαιτέρως έξω από τα κύρια αστικά κέντρα, το αίμα δεν εξετάζεται ακόμη για όλες τις ασθένειες που μπορούν να μεταδοθούν μέσω της μετάγγισης αίματος,. Γι' αυτό και είναι τόσο σημαντικό να είσαστε ειλικρινείς για τον οποιοδήποτε λόγο που το αίμα σας μπορεί να μην είναι ασφαλές. Παρόλο που το αίμα δωρίζεται εθελοντικά, κοστίζει τουλάχιστον $50, για να τεθεί υπό έλεγχο και επεξεργασία, προτού δοθεί στην κυκλοφορία για μετάγγιση. Η διαδικασία της απόρριψης του αίματος, εξαιτίας της παρουσίας μολυσματικών παραγόντων, ύστερα από εξέταση, απαιτεί τεράστια δαπάνη σε οικονομικές πηγές και ανθρώπινο υλικό. Το αίμα ελέγχεται, επίσης, πριν από τη μετάγγιση, για να διαπιστωθεί η ομάδα αίματος του δότη και η ύπαρξη οποιωνδήποτε αντισωμάτων στο αίμα. Αυτό γίνεται, για να εξασφαλιστεί ότι είναι συμβατό με το αίμα του ασθενούς, που θα το λάβει, με στόχο την αποφυγή σοβαρών ανοσολογικών αντιδράσεων κατά τη μετάγγιση. |
| Τι είναι το αίμα και που χρησιμοποιείται; |
| Το κόκκινο υγρό που καλείται αίμα αποτελείται από αρκετά διαφορετικά συστατικά, καθένα από τα οποία επιτελεί μια συγκεκριμένη λειτουργία. Το αίμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί εν συνόλω ή να διαχωριστεί στα συστατικά του. Αυτά μπορούν να διατεθούν για συγκεκριμένους σκοπούς, έτσι που κάθε μονάδα αίματος που δωρίζεται, να μπορεί να παρέχεται σε περισσότερους από έναν ασθενείς. Το αίμα στο σύνολό του χρησιμοποιείται κατά κανόνα, σε κάποιες χώρες, για τη θεραπεία ανθρώπων που, στην πλειοψηφία τους, χρειάζονται τη σωτήρια για τη ζωή τους μετάγγιση αίματος. |
| Τα συστατικά του αίματος |
|
Τα ερυθρά αιμοσφαίρια χρησιμοποιούνται ευρέως, για να αναπληρώνουν την απώλεια αίματος που προκαλείται από αιμορραγία κατά τη γέννα, κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης και κατά τη διάρκεια ατυχημάτων. Η μετάγγιση ερυθρών αιμοσφαιρίων μπορεί επίσης να είναι σωτήρια για τη ζωή του ασθενούς σε συγκεκριμένους τύπους αναιμίας. |
|
Τα αιμοπετάλια αποτελούν πολύ μικρά κύτταρα τα οποία είναι πολύ βασικά για την πήξη του αίματος. Αν ο αριθμός αιμοπεταλίων ενός ατόμου είναι χαμηλός, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε εύκολη δημιουργία μωλώπων και σε μεγάλη αιμορραγία. Οι ασθενείς που έχουν λευχαιμία ή ανεπάρκεια μυελού των οστών, συνήθως έχουν χαμηλό ποσοστό αιμοπεταλίων και χρειάζονται αιμοπετάλια, για να διαφυλάξουν τη λειτουργία της πήξης του αίματός τους. |
|
Το πλάσμα , το κιτρινωπό υγρό, στο οποίο τα αιμοσφαίρια αιωρούνται, συνήθως υποβάλλεται σε επεξεργασία για να παράγει ζωτικά συστατικά του αίματος: |
|
Παράγοντες πήξης, όπως τον Παράγοντα VIII , ο οποίος δίνει στους αιμοφιλικούς τη δυνατότητα να ζήσουν μια καθ' όλα φυσιολογική ζωή |
|
Ανοσοσφαιρίνες |
|
μη συγκεκριμένη ανοσοσφαιρίνη, η οποία χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση μη φυσιολογικών λειτουργιών του ανοσοποιητικού συστήματος και για την προστασία από την Ηπατίτιδα Α |
|
συγκεκριμένη ανοσοσφαιρίνη, όπως η ανοσοσφαιρίνη αντί- D , η οποία χρησιμοποιείται, για να αποτρέψει ενδεχόμενη προσβολή του εμβρύου από ασθένεια Rhesus |
|
Λευκωματίνη, η οποία είναι μια σημαντική πρωτεΐνη του αίματος και ενίοτε χρησιμοποιείται σε ασθενείς που βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση εξαιτίας της απώλειας μεγάλης ποσότητας σωματικών υγρών. |
| σχετικές παραπομπές: |
| www.aimodosia.org |
| www.blood.gr |
| www.aima.gr |
| Σύλλογος αιμοδοτών Καρδίτσας τηλ. 697 3600293 |